Chợ hoa đầu mối và mùa hoa Tết: Quảng An, Hồ Thị Kỷ, bến Bình Đông

Chợ hoa đầu mối là nơi hoa từ vùng trồng đổ về lúc đêm để bán buôn cho các cửa hàng hoa, người bán rong và người trang trí sự kiện, trước khi trời sáng. Hà Nội có chợ hoa Quảng An gần Hồ Tây, TP.HCM có khu bán sỉ hoa tươi Hồ Thị Kỷ; đến Tết thì có thêm những chợ hoa theo mùa như bến Bình Đông, nơi ghe chở hoa từ miền Tây cập bến. Hoa là hàng "sống" và rất dễ hỏng, nên mọi khâu chở, xếp, bày đều phải tính bằng giờ.

Hoa khác rau ở chỗ nào khi đi đường

Rau dập một chút vẫn bán được cho quán ăn. Hoa dập một cánh là mất giá ngay. Vì thế chở hoa đòi hỏi cẩn thận hơn hầu hết mọi loại nông sản:

• Hoa cắt cành (hồng, cúc, ly, lay ơn, cẩm chướng) mất nước rất nhanh sau khi cắt. Người trồng thường cắt vào sáng sớm hoặc chiều mát, ngâm gốc vào nước, bó thành bó, bọc giấy hoặc túi lưới để giữ bông.
• Hoa cắt cành đi xa được xếp nằm trong thùng carton có lỗ thoáng, chở bằng xe có làm mát. Hoa từ Đà Lạt ra Bắc có thể đi xe lạnh đường dài hoặc theo máy bay khi cần nhanh.
• Hoa chậu, cây cảnh chở nguyên chậu, cần chằng giữ để không đổ, không gãy cành, không vỡ chậu.
• Hoa và trái cây chín không nên chất chung lâu: trái cây chín toả khí ethylene làm nhiều loại hoa nhanh tàn, rụng cánh.

Chợ hoa Quảng An: chợ đêm của người bán hoa Hà Nội

Chợ hoa Quảng An nằm ở khu vực ven Hồ Tây, không xa các làng hoa truyền thống của Hà Nội như Nhật Tân, Quảng An. Chợ họp chủ yếu về đêm tới rạng sáng. Người mua chính là chủ các tiệm hoa, người bán hoa rong bằng xe đạp, xe máy, người cắm hoa sự kiện.

Hoa về chợ từ nhiều nguồn: làng hoa ven đô, vùng hoa Mê Linh, Đà Lạt ở phía Nam và hoa nhập khẩu. Đêm ở chợ hoa có nhịp giống mọi chợ đầu mối: xe về, bốc dỡ, chia bó, bán buôn, rồi rạng sáng là những chiếc xe đạp chở hoa đầy giỏ toả vào phố. Hình ảnh xe đạp chở hoa trong phố cổ Hà Nội mà du khách hay chụp, phần lớn bắt đầu từ chính những chợ đêm này.

Hoa ở TP.HCM: khu sỉ hoa tươi và chợ hoa Tết

Ở TP.HCM, khu bán sỉ hoa tươi lâu đời nhất là con hẻm Hồ Thị Kỷ ở khu vực quận 10 cũ. Hoa Đà Lạt và hoa miền Tây về tới đây lúc khuya, các tiệm hoa trong thành phố tới lấy hàng lúc rạng sáng. Con hẻm hẹp, xe đẩy, xe máy chở hoa chen nhau, mùi hoa trộn với mùi nước ngâm gốc.

Đến Tết, thành phố có thêm các chợ hoa theo mùa. Nổi tiếng nhất là chợ hoa "trên bến dưới thuyền" ở bến Bình Đông, khu vực quận 8 cũ: ghe chở hoa từ Sa Đéc, Chợ Lách và các vùng hoa miền Tây theo sông rạch lên, cập bến bày bán ngay trên ghe và trên bờ. Đây là một trong số ít nơi trong thành phố còn thấy cảnh hàng đi bằng đường sông theo kiểu xưa.

Mùa hoa Tết: một cuộc chạy đua với lịch

Hoa Tết khác hoa ngày thường ở một điểm: hạn bán cứng. Qua chiều 30 Tết, gần như không ai mua nữa. Vì thế mọi khâu đều phải khớp với lịch:

Mốc ngày chỉ là khoảng chung; mỗi năm mỗi chợ một khác, tuỳ thời tiết và cách tổ chức của địa phương.

Báo chí nhiều năm từng ghi lại cảnh chiều 30 Tết ở một số chợ hoa, có người bán đành bỏ lại hoặc đập bỏ chậu hoa không bán được vì chở về còn tốn hơn. Chuyện đó nói lên rủi ro của hàng có hạn bán: một chuyến hoa Tết là cả năm chăm sóc, nhưng chỉ có chừng một tuần để bán.

Chở đào, quất, mai đi xa thế nào

Cành đào và cây đào

Cành đào được bó gọn, bọc nụ bằng giấy hoặc túi lưới, quấn rơm hay bao tải quanh thân để chống va đập. Cây đào thế trồng trong chậu được chằng vào thùng xe, che chắn để gió không làm rụng nụ.

Cây quất

Quất cảnh có quả, lá và bầu đất nặng. Khi chở, người ta buộc cành, bọc lưới quanh tán để giữ quả, đặt gốc chắc chắn. Quất đi xe tải thường được xếp đứng, chèn giữa các chậu cho khỏi xô.

Mai vàng

Mai từ miền Tây và miền Đông lên thành phố thường đi ghe, đi xe tải, cây lớn phải cẩu. Nụ mai dễ rụng khi bị lắc mạnh, nên nhà vườn hay tính để mai đến chợ khi nụ còn chắc, nở đúng vào mấy ngày Tết.

Chở cây Tết bằng xe máy

Hình ảnh xe máy chở cây đào, cây quất cao quá đầu người dịp Tết rất quen, nhưng cũng là lúc dễ tai nạn nhất. Luật giao thông có quy định về kích thước hàng hoá xếp trên xe mô tô, xe gắn máy; hàng vượt giới hạn hoặc che khuất tầm nhìn có thể bị xử phạt. Cây lớn nên thuê xe tải nhỏ hoặc dịch vụ chở cây của chợ hoa. Nếu buộc phải chở bằng xe máy thì chọn cây vừa, đi chậm, tránh giờ đông và đường gió lớn.

Vì sao hoa ở chợ đầu mối và hoa ở tiệm khác giá nhiều

Từ chợ hoa đầu mối tới bình hoa trong nhà, hoa đi qua nhiều khâu: tiệm hoa phải bỏ lá, cắt gốc, ngâm nước, bỏ những bông hỏng, bó hoặc cắm, giữ lạnh, và chịu phần hoa tàn không bán được. Hoa là mặt hàng hao hụt rất cao, nên khoảng chênh giữa giá buôn và giá lẻ phần lớn là chi phí của việc giữ hoa tươi tới tay người mua, không đơn thuần là lãi.

Góc nhìn hôm nay: đi chợ hoa đêm thế nào

• Đi sau nửa đêm tới rạng sáng để thấy chợ hoa đông nhất. Ban ngày phần lớn sạp đã dọn.
• Mua theo bó: chợ đầu mối bán theo bó, theo chục; ít sạp bán một bông.
• Mang theo xô hoặc túi giữ nước nếu mua hoa cắt cành mà phải đi xa.
• Xem gốc và cuống: gốc còn xanh, cánh ngoài không thâm, nụ chắc là hoa mới.
• Nhường đường xe đẩy, đi giày kín vì sàn chợ hoa ướt.
• Dịp Tết, ghé chợ hoa bến Bình Đông hay các chợ hoa ven sông để thấy ghe hoa miền Tây; muốn tìm hiểu nghề trồng hoa thì về Sa Đéc, Chợ Lách, Tây Tựu, Nhật Tân vào mùa.