Mỗi lần giao không thành công là thêm ít nhất một chuyến đi nữa, thêm một lần bốc xếp, có khi cả một chuyến hoàn hàng về người bán. Cách bớt giao lại lần hai gồm hai nhóm: làm cho lần giao đầu trúng (địa chỉ đúng, số điện thoại liên lạc được, hẹn khung giờ có người ở nhà) và cho hàng một chỗ chờ khi người nhận vắng (tủ nhận hàng, cửa hàng nhận hộ, phòng bảo vệ toà nhà, bưu cục). Điểm nhận chung giúp một lần dừng phục vụ nhiều người, miễn người nhận không phải lái xe riêng đi lấy.
Giao không thành công tốn kém thế nào
Nhìn từ phía người nhận, một lần giao hụt chỉ là cuộc gọi nhỡ và tin nhắn "hẹn giao lại". Nhìn từ phía hệ thống giao nhận, nó là một chuỗi việc thừa:
- Người giao chạy tới, tìm nhà, gọi điện, chờ, rồi mang hàng đi tiếp, thùng xe vẫn nặng.
- Hàng quay về bưu cục cuối ngày, được quét lại, cất lại.
- Hôm sau hàng lại được xếp vào tuyến, chở lại đúng quãng đường cũ.
- Sau vài lần không thành công, hàng bị hoàn về người bán: thêm một chặng dài ngược chiều.
Mỗi bước đều tốn xăng, tốn giờ công, tốn chỗ trong kho. Với người giao, những đơn hụt làm tuyến hôm đó kém hiệu quả. Với người bán nhỏ, đơn hoàn về là mất cả cước đi lẫn cước về.
Vì sao lần giao đầu hay trượt
| Nguyên nhân | Ví dụ | Ai sửa được |
|---|---|---|
| Địa chỉ thiếu hoặc sai | Thiếu số hẻm, ghi tên phường cũ, ghi "gần chợ" | Người mua khi đặt, người bán khi xác nhận |
| Không liên lạc được | Số điện thoại sai một số, máy tắt, không nghe số lạ | Người mua |
| Không có ai ở nhà | Đi làm cả ngày, hàng tới giữa buổi | Người mua và đơn vị giao cùng hẹn |
| Không vào được toà nhà | Chung cư cần thẻ, bảo vệ không cho lên | Người mua báo trước cách nhận |
| Người nhận đổi ý | Đơn trả tiền khi nhận, khách không muốn lấy nữa | Người mua huỷ sớm, người bán xác nhận đơn |
Phần lớn nguyên nhân nằm ở thông tin và giờ giấc, không nằm ở con đường. Sửa thông tin rẻ hơn rất nhiều so với chạy lại một chuyến.
Làm cho lần giao đầu trúng
Khi đặt hàng
- Ghi địa chỉ đủ và đúng theo địa giới hiện nay. Sau đợt sắp xếp xã, phường năm 2025, nhiều người vẫn quen ghi tên cũ. Hãy cập nhật sổ địa chỉ trên các ứng dụng mua sắm.
- Thêm ghi chú chỉ đường ngắn. "Hẻm cạnh tiệm thuốc, nhà cổng xanh thứ ba bên trái" giúp người giao nhiều hơn tọa độ trên bản đồ.
- Số điện thoại người thật sự nhận. Nếu đặt hộ người khác, ghi số của người đó.
- Chọn khung giờ nếu có. Nhiều dịch vụ cho chọn giao buổi sáng, buổi chiều, ngày cuối tuần. Chọn đúng lúc có người ở nhà.
Khi hàng sắp tới
- Để ý tin nhắn báo giao hàng, nghe máy số lạ trong ngày giao.
- Nếu biết mình vắng, đổi lịch hoặc đổi điểm nhận ngay khi nhận thông báo, đừng đợi người giao tới cửa.
- Nhờ người nhận thay và báo trước cho người giao biết tên người đó.
Phía người bán và đơn vị giao
- Xác nhận lại đơn có địa chỉ mơ hồ hoặc giá trị lớn trước khi gửi.
- Gửi thông báo trước khi giao, kèm khung giờ ước tính và cách đổi lịch dễ dàng.
- Cho phép người nhận chọn điểm nhận chung ngay từ lúc đặt hàng.
- Với hàng giao để lại theo yêu cầu của khách, như gửi bảo vệ, chụp ảnh xác nhận nơi để hàng và gửi cho khách ngay.
Người bán nhỏ có thể tự xem lại danh sách đơn bị hoàn trong tháng: đơn nào sai địa chỉ, đơn nào khách không nghe máy, đơn nào khách đổi ý. Mỗi nhóm cần một cách sửa khác, có khi chỉ là thêm một dòng nhắc khách kiểm tra số điện thoại trước khi bấm đặt hàng.
Điểm nhận chung: các dạng phổ biến
Điểm nhận chung là nơi hàng được gửi tới để người nhận tự đến lấy khi tiện. Ý tưởng không mới: hòm thư, bưu cục, nhà trưởng thôn nhận thư hộ cả xóm đã làm việc này từ lâu.
- Tủ nhận hàng tự động. Dãy tủ có nhiều ngăn đặt ở chung cư, siêu thị, nhà ga. Người giao bỏ hàng vào một ngăn, người nhận nhận mã để mở. Mở được cả ngày lẫn đêm.
- Cửa hàng nhận hộ. Cửa hàng tiện lợi, tạp hoá, tiệm photo đăng ký làm điểm nhận, giữ hàng vài ngày.
- Bưu cục. Hàng được giữ tại bưu cục gần nhà, người nhận mang giấy tờ ra lấy.
- Phòng bảo vệ, quầy lễ tân toà nhà. Phổ biến ở chung cư và văn phòng, tuỳ quy định từng toà.
Với người giao, điểm nhận chung biến hàng chục điểm dừng lẻ thành một điểm dừng duy nhất, giao một lần nhiều kiện, không phải chờ ai nghe máy. Với người nhận, đó là sự chủ động: lấy hàng lúc đi làm về, không phải ngồi nhà chờ.
Điểm nhận chung có thật sự "xanh"?
Câu trả lời tuỳ vào cách người nhận tới lấy hàng. Các nghiên cứu về giao hàng chặng cuối thường chỉ ra: nếu người nhận đi bộ, đạp xe, hoặc ghé lấy trên đường đi làm, điểm nhận chung giảm rõ quãng đường tổng cộng. Nhưng nếu người nhận lái xe riêng một chuyến chỉ để đi lấy một gói nhỏ, lợi ích môi trường có thể mất hết, thậm chí còn tệ hơn để người giao chở tới tận nhà.
Vì vậy, điểm nhận chung tốt nhất là điểm nằm trên đường đi hằng ngày của bạn: dưới sảnh chung cư, cạnh trạm xe buýt, gần cổng trường con học, gần chỗ làm. Chọn điểm nhận như chọn chỗ gửi xe: tiện đường thì mới dùng lâu dài được.
Lưu ý khi dùng điểm nhận chung
- Lấy hàng trong thời hạn điểm nhận giữ, quá hạn hàng bị chuyển về.
- Kiểm tra kiện hàng ngay tại điểm nhận nếu có thể, chụp ảnh nếu thấy móp, rách.
- Hàng cồng kềnh, hàng cần giữ lạnh, hàng giá trị lớn thường không hợp gửi tủ nhận hàng.
- Không chia sẻ mã mở tủ cho người lạ.
Góc nhìn hôm nay
Giao lại lần hai là thứ lãng phí "vô hình": khách không thấy, người bán chỉ thấy một dòng phí hoàn, nhưng con đường thì phải chạy thêm. Hai việc nhỏ cắt được phần lớn lãng phí này: ghi địa chỉ và số điện thoại thật chuẩn, và chọn sẵn một điểm nhận tiện đường cho những ngày vắng nhà. Với người giao hàng, mỗi đơn trúng ngay lần đầu là một vòng chạy ít đi giữa nắng mưa.
Muốn tìm hiểu thêm, hãy xem các tuỳ chọn khung giờ và điểm nhận trong ứng dụng mua sắm bạn đang dùng, nhiều người chưa từng bật tới. Nếu sống ở chung cư, hỏi ban quản lý quy định nhận hàng hộ, để lần sau báo cho người giao trước khi họ phải đứng chờ dưới sảnh.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao giao hàng không thành công lại tốn kém?
Vì hàng phải quay về bưu cục, cất lại, rồi chạy lại đúng quãng đường cũ vào hôm sau. Sau vài lần hụt, hàng bị hoàn về người bán, tốn thêm một chặng dài ngược chiều.
Điểm nhận hàng chung là gì?
Là nơi hàng được gửi tới để người nhận tự đến lấy khi tiện, như tủ nhận hàng tự động, cửa hàng nhận hộ, bưu cục hoặc phòng bảo vệ toà nhà. Một lần dừng ở đó phục vụ được nhiều người nhận.
Nhận hàng ở tủ nhận hàng có tốt cho môi trường không?
Có, nếu bạn đi bộ, đạp xe hoặc ghé lấy trên đường đi làm. Nếu phải lái xe riêng một chuyến chỉ để lấy hàng, lợi ích môi trường có thể mất hết.
Làm sao để hàng giao trúng ngay lần đầu?
Ghi địa chỉ đủ và đúng địa giới mới, thêm ghi chú chỉ đường, dùng số điện thoại của người thật sự nhận, chọn khung giờ có người ở nhà và nghe máy trong ngày giao.
Biết mình vắng nhà thì nên làm gì?
Đổi lịch hoặc đổi sang điểm nhận chung ngay khi nhận thông báo giao hàng, hoặc nhờ người nhận thay và báo trước tên người đó cho người giao. Đừng đợi tới khi người giao đã đứng trước cửa.
