Vắng nhà khi hàng tới, người nhận có bốn cách chính: hẹn người giao hàng quay lại giờ khác, nhờ một người tin cậy nhận thay, chọn nơi nhận khác như tủ nhận hàng hoặc điểm giao nhận gần nhà, hoặc đổi địa chỉ sang nơi mình có mặt. Cách nào cũng có đánh đổi: hẹn lại thì chậm, nhờ người khác thì phải chịu rủi ro nếu họ làm mất, để trước cửa là cách rủi ro nhất. Nếu không xử lý, sau một số lần giao không thành, kiện thường bị hoàn về người bán.
Chuyện gì xảy ra khi giao không thành
Khi người giao hàng tới mà không gặp người nhận và không liên lạc được, họ ghi nhận "giao không thành công" kèm lý do, rồi mang kiện về bưu cục hoặc điểm giao nhận. Kiện sẽ được xếp lịch giao lại. Mỗi đơn vị vận chuyển và người bán có quy định riêng về số lần giao lại và thời gian lưu kiện; hết số lần đó, kiện chuyển sang trạng thái hoàn về người gửi.
Với người mua trả tiền khi nhận, kiện hoàn về nghĩa là đơn bị huỷ, người bán mất phí vận chuyển hai chiều. Nhiều người bán theo dõi tỷ lệ hoàn của khách, và có thể hạn chế cho đặt thanh toán khi nhận với tài khoản hoàn nhiều. Với người đã chuyển khoản trước, kiện hoàn về kéo theo quy trình hoàn tiền mất thời gian.
Bốn cách xử lý và đánh đổi của từng cách
| Cách | Hợp khi | Đánh đổi |
|---|---|---|
| Hẹn giao lại giờ khác | Biết chắc giờ mình ở nhà | Chậm thêm, người giao hàng có thể không hẹn được giờ chính xác |
| Nhờ người nhận thay | Có người nhà, hàng xóm, bảo vệ tin cậy | Người nhận thay ký là coi như đã giao; mất mát sau đó khó khiếu nại |
| Nhận ở tủ nhận hàng, điểm giao nhận | Đi qua điểm đó hằng ngày | Kiện lớn có thể không vừa tủ; phải tự đi lấy trong thời hạn lưu |
| Đổi địa chỉ nhận | Ban ngày ở cơ quan, cửa hàng | Cần đổi trước khi kiện rời bưu cục cuối; nơi làm việc có thể có quy định riêng |
Hẹn giao lại
Khi người giao hàng gọi mà mình đang không ở nhà, nói rõ khung giờ có mặt, ví dụ "sau năm giờ chiều" hoặc "sáng mai trước tám giờ". Người giao hàng đi theo tuyến, nên thường chỉ hứa được một buổi chứ không phải một phút cụ thể. Nếu không bắt máy kịp, gọi lại hoặc nhắn tin số đã gọi tới. Nhiều kiện bị hoàn chỉ vì người nhận không nghe máy hai lần.
Nhờ người nhận thay
Đây là cách nhanh nhất nhưng cần cẩn thận ba điểm:
- Báo trước cho người giao hàng tên và số điện thoại người nhận thay. Đừng để người giao hàng tự đưa cho ai đó "trông có vẻ là người nhà".
- Đơn trả tiền khi nhận: gửi tiền trước cho người nhận thay, hoặc chuyển khoản cho người giao hàng nếu đơn vị vận chuyển hỗ trợ và mình đã kiểm tra đúng người.
- Dặn người nhận thay kiểm vỏ kiện. Họ ký nhận là đồng nghĩa xác nhận tình trạng kiện lúc đó. Nếu kiện móp mà họ không để ý, khiếu nại về sau yếu đi.
Hàng giá trị cao như điện thoại, máy tính thì hạn chế nhờ người khác nhận. Nếu bắt buộc, nhờ người nhận thay quay video lúc nhận và lúc giao lại cho mình.
Tủ nhận hàng và điểm giao nhận
Ở các thành phố lớn, ngày càng có nhiều tủ khoá đặt ở cửa hàng tiện lợi, toà nhà văn phòng, trạm xăng, và nhiều điểm giao nhận nằm trong cửa hàng nhỏ. Người nhận chọn điểm khi đặt hàng hoặc đổi khi kiện đang giao. Khi kiện tới, hệ thống gửi mã để mở tủ hoặc đưa cho nhân viên.
Lưu ý: tủ có kích thước ô giới hạn, kiện cồng kềnh không vừa. Kiện chỉ được lưu một thời gian, quá hạn sẽ bị chuyển hoàn. Mã nhận hàng là chìa khoá, không đưa cho người lạ.
Đổi địa chỉ sang nơi làm việc
Ban ngày ở cơ quan thì nhận ở cơ quan là hợp lý, miễn là nơi làm việc cho phép. Một số toà văn phòng yêu cầu người giao hàng để kiện ở quầy lễ tân, hoặc người nhận phải xuống sảnh. Ghi địa chỉ đủ: tên toà, tầng, tên công ty, số điện thoại, và ghi chú "giao giờ hành chính".
Để hàng trước cửa: tiện nhưng rủi ro
Có người dặn "cứ để trước cửa". Ở nhiều nước, đây là thói quen, và chuyện kiện bị lấy mất trước cửa cũng thành vấn nạn đến mức có tên riêng. Ở Việt Nam, đặc biệt nhà mặt phố hay hẻm đông người qua lại, rủi ro mất, ướt mưa, nắng làm hỏng hàng là có thật.
Khi người nhận chủ động dặn để trước cửa, việc giao coi như hoàn thành khi kiện được đặt đúng chỗ. Nếu kiện mất sau đó, rất khó đòi ai chịu. Nếu vẫn chọn cách này: chỉ với hàng rẻ, không sợ mưa nắng; chỉ định chỗ khuất; nhờ người giao hàng chụp ảnh lúc đặt kiện.
Hàng nào không nên để lỡ hẹn
Có những kiện không chịu được việc nằm lại bưu cục một hai ngày rồi mới giao lại. Thực phẩm tươi, đồ đông lạnh đóng thùng xốp chỉ giữ lạnh được một khoảng thời gian; cây giống, hoa tươi héo dần trong thùng kín; thuốc cần bảo quản nhiệt độ có thể mất tác dụng. Với những đơn như vậy, nên chọn ngày giao chắc chắn có người ở nhà, hoặc nhận ở nơi có tủ lạnh. Nếu kiện đã bị lỡ hẹn và nằm lâu, khi nhận hãy kiểm kỹ tình trạng, thấy hư thì báo người bán ngay kèm ảnh.
Những thói quen giúp ít khi lỡ hàng
- Ghi chú giờ nhận trong phần ghi chú đơn hàng: "chỉ giao sau 18 giờ", "gọi trước 15 phút".
- Ghi số điện thoại thứ hai của người nhà nếu sàn hoặc người bán cho phép.
- Bật thông báo theo dõi đơn để biết kiện đang trên đường giao trong ngày.
- Lưu số người giao hàng khi họ gọi, để gọi lại nếu lỡ cuộc gọi đầu.
- Gộp đơn về một ngày mình ở nhà, nếu có thể chọn ngày giao.
Một câu cảnh giác: tin nhắn lạ báo "kiện bị giữ, bấm link để hẹn giao lại" là kiểu lừa đảo quen thuộc; chỉ kiểm tra đơn trong ứng dụng hoặc trang chính thức nơi mình đặt hàng.
Góc nhìn hôm nay: chọn cách nhận hợp với nhịp sống
Người đi làm cả ngày, nhà không có ai: điểm giao nhận hoặc địa chỉ cơ quan thường gọn nhất. Nhà có người già ở nhà: nhờ nhận thay là được, nhưng dặn kỹ chuyện kiểm vỏ kiện và tiền thu hộ. Sống ở chung cư có lễ tân hoặc bảo vệ: xem quy định riêng của toà nhà, chủ đề này có bài riêng trong cùng danh mục.
Điều cần nhớ là mỗi lần giao không thành tốn công của người giao hàng và tiền của người bán. Hẹn rõ, nghe máy, báo trước khi vắng là cách tôn trọng cả hai bên, và cũng là cách nhận hàng nhanh nhất.
Câu hỏi thường gặp
Không có nhà khi shipper giao hàng thì sao?
Người giao hàng ghi nhận giao không thành, mang kiện về và xếp lịch giao lại. Hết số lần giao lại theo quy định của đơn vị vận chuyển và người bán, kiện sẽ hoàn về người gửi.
Giao hàng không thành công mấy lần thì bị hoàn?
Không có con số chung, mỗi đơn vị vận chuyển và người bán có quy định riêng. Cách chắc nhất là xem trạng thái đơn và chủ động gọi lại người giao hàng hoặc người bán ngay sau lần đầu lỡ hàng.
Nhờ hàng xóm nhận hàng hộ có được không?
Được, nên báo trước tên và số điện thoại người nhận thay cho người giao hàng. Người nhận thay ký nhận là coi như đã giao, nên dặn họ kiểm vỏ kiện và giữ cẩn thận.
Có nên dặn shipper để hàng trước cửa?
Chỉ nên với hàng rẻ, không sợ mưa nắng. Khi chính người nhận yêu cầu để trước cửa, nếu kiện mất sau đó thì rất khó khiếu nại.
Đổi địa chỉ nhận khi hàng đang giao được không?
Thường được nếu kiện chưa rời bưu cục giao cuối, qua người bán hoặc chức năng đổi địa chỉ của đơn vị vận chuyển. Đổi càng sớm càng dễ, khi kiện đã trên xe giao thì khó hơn.
