Giao hàng buổi tối an toàn, nhất là với shipper nữ, dựa trên một nguyên tắc: luôn có người biết mình đang ở đâu và luôn có đường rút. Cụ thể: chia sẻ vị trí với người thân hoặc nhóm đồng nghiệp, gọi trước để hẹn trao hàng ở chỗ sáng như sảnh, cổng, quầy bảo vệ, không bước vào phòng kín hay nhà người lạ, đỗ xe quay đầu ra đường, và rời đi ngay khi thấy bất an. Áo phản quang, đèn xe sáng, điện thoại đầy pin và số khẩn cấp 113 trong tầm tay là những thứ không được thiếu sau khi trời tối.
Vì sao ca tối cần cách làm khác
Đơn hàng không dừng lại khi mặt trời lặn. Giờ tan làm là lúc nhiều người có nhà để nhận hàng nhất, và giao đồ ăn tối là một trong hai đỉnh đơn của ngày. Nhưng buổi tối thay đổi ba thứ: tầm nhìn kém đi, đường vắng hơn ở một số khu, và người giao hàng mệt hơn sau cả ngày làm việc.
Những rủi ro ca tối áp dụng cho mọi người giao hàng. Với phụ nữ, có thêm nỗi lo bị quấy rối, bám theo hoặc làm phiền sau khi khách đã có số điện thoại. Các kinh nghiệm dưới đây được đúc kết từ cách làm phổ biến của người trong nghề; chúng không nhằm khiến ai sợ hãi, mà để mỗi chuyến giao có kế hoạch rõ ràng.
Chuẩn bị trước ca tối
- Điện thoại đầy pin và sạc dự phòng. Ca tối mà hết pin là mất cả bản đồ, liên lạc lẫn khả năng gọi cứu giúp.
- Chia sẻ vị trí trực tiếp với một người thân hoặc nhóm đồng nghiệp tin cậy, báo giờ dự kiến về.
- Lưu sẵn số khẩn cấp: 113 (công an), 114 (cứu hoả và cứu nạn), 115 (cấp cứu), cùng số đường dây của đơn vị làm việc.
- Kiểm tra đèn xe: đèn pha, đèn hậu, xi nhan. Mang theo đèn pin nhỏ để tìm số nhà trong hẻm tối.
- Áo hoặc dải phản quang để xe khác thấy mình từ xa.
- Trang phục gọn gàng, giày kín, dễ di chuyển, dễ chống chân. Tóc dài buộc gọn dưới mũ.
- Còi báo động cá nhân loại nhỏ đeo móc khoá là lựa chọn một số người dùng — tiếng còi lớn thu hút sự chú ý của người xung quanh.
Trên đường: chọn tuyến và chỗ dừng
- Ưu tiên đường lớn có đèn dù xa hơn một chút, thay vì đường tắt qua bãi đất trống, chân cầu, khu đang xây dựng.
- Dừng xem đơn ở chỗ sáng, có người như cửa hàng tiện lợi, trạm xăng — không dừng giữa đoạn vắng.
- Để ý xe bám theo. Nếu một xe đi theo qua nhiều ngã rẽ, rẽ vào nơi đông người, cửa hàng có camera, trụ sở công an phường; gọi người quen hoặc 113 nếu cần.
- Không mở lời với người lạ hỏi đường ở chỗ vắng theo kiểu dừng hẳn xe, tắt máy. Có thể chỉ đường từ xa hoặc đi tiếp.
- Đỗ xe quay đầu ra đường, không khoá cổ khi chỉ trao hàng nhanh, để có thể đi ngay.
Khi trao hàng: giữ khoảng cách an toàn
Phần lớn khách đều bình thường, nhưng một vài nguyên tắc giúp tránh những tình huống xấu hiếm gặp mà không làm mất lòng ai.
- Gọi trước, hẹn chỗ trao hàng: "Dạ em giao ở cổng / sảnh / quầy bảo vệ, anh/chị xuống giúp em nhé."
- Trao hàng ở ngưỡng cửa, không bước vào nhà, phòng trọ, phòng khách sạn của người lạ, kể cả khi được mời vào "cho mát" hay "đếm tiền cho tiện".
- Đứng ở chỗ có lối ra phía sau lưng, không để người nhận đứng chắn giữa mình và xe.
- Giữ tiền, điện thoại trong túi kín, không cầm cả ví ra đếm.
- Toà nhà nhiều tầng: ưu tiên nhờ bảo vệ, lễ tân hoặc hẹn khách xuống sảnh. Đi thang máy với người lạ thì đứng gần bảng nút bấm.
Những dấu hiệu nên dừng giao và rời đi
Người giao hàng có quyền từ chối hoàn thành một đơn khi thấy an toàn bị đe doạ. Hàng có thể hẹn giao lại; an toàn của mình thì không có lần thứ hai.
| Tình huống | Cách xử lý gợi ý |
|---|---|
| Khách liên tục đòi giao vào trong phòng, không chịu ra cửa | Nhắc lại chỗ trao hàng; nếu khách vẫn không ra, báo không giao được và rời đi |
| Địa chỉ dẫn tới khu vắng, bãi đất, nhà bỏ hoang | Không vào; gọi khách hẹn ra chỗ có đèn, có người; nếu bất thường, báo đơn vị |
| Một nhóm người tụ tập, có rượu bia, trêu chọc | Không dừng lâu, không đôi co; trao hàng nhanh ở khoảng cách xa hoặc hẹn lại |
| Khách có lời nói, cử chỉ khiếm nhã | Rời đi, ghi lại thời gian, địa chỉ, nội dung; báo đơn vị |
| Có người bám theo sau khi giao | Đi vào chỗ đông người, gọi người thân hoặc 113 |
Sau khi giao: khi khách nhắn tin làm phiền
Một dạng quấy rối hay gặp với shipper nữ là khách dùng số điện thoại lấy từ đơn hàng để nhắn tin làm quen, gọi vào ban đêm, hoặc gửi nội dung khiếm nhã. Việc này không phải lỗi của người giao hàng và không cần chịu đựng.
- Không trả lời những tin nhắn ngoài chuyện giao hàng.
- Lưu lại bằng chứng: chụp màn hình tin nhắn, ghi lại số điện thoại, thời gian.
- Chặn số sau khi đã lưu bằng chứng.
- Báo đơn vị làm việc để họ ghi nhận, cảnh báo hoặc khoá tài khoản khách theo quy định.
- Báo công an nếu có lời đe doạ, quấy rối kéo dài hoặc có dấu hiệu bám theo ngoài đời.
Nhiều đơn vị đã dùng số điện thoại trung gian để khách và người giao không thấy số thật của nhau. Nếu nơi mình làm có cơ chế này, nên dùng nó thay vì gọi bằng số cá nhân.
Mệt mỏi, xe hỏng và chuyện riêng của chị em
Mệt mỏi và xe hỏng ban đêm
Ca tối thường là nối tiếp của một ngày dài. Buồn ngủ khi lái xe làm phản xạ chậm hẳn đi. Thấy mí mắt nặng, ngáp liên tục, không nhớ quãng đường vừa đi — đó là lúc cần dừng nghỉ, không phải cố thêm một đơn.
Nếu xe hỏng hoặc thủng lốp giữa đường tối: dắt xe vào chỗ sáng, có người; bật đèn hoặc đèn điện thoại để xe khác thấy; gọi người quen hoặc dịch vụ cứu hộ xe máy; tránh nhận "giúp đỡ" từ người lạ chủ động đề nghị chở mình đi nơi khác. Nên lưu sẵn vài số tiệm sửa xe mở muộn trên tuyến của mình.
Vài chuyện riêng ít được nói
- Nhà vệ sinh: ghi nhớ trên tuyến những chỗ dùng được vào buổi tối như trạm xăng, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi lớn. Nhịn lâu không tốt cho sức khoẻ.
- Những ngày đến kỳ: mang theo đồ dùng cần thiết, áo khoác dài; cơ thể mệt hơn thì giảm bớt đơn, không cố.
- Nhóm hỗ trợ: nhiều nữ shipper lập nhóm liên lạc với nhau, báo khu vực bất an, nhắn khi đã về tới nhà. Một nhóm nhỏ như vậy thường hữu ích hơn mọi lời khuyên chung.
Góc nhìn hôm nay
Nghề giao hàng ngày càng có nhiều phụ nữ tham gia, và an toàn của họ không chỉ là chuyện của cá nhân. Người mua có thể góp phần: ra cửa nhận hàng, không mời người giao vào nhà, không dùng số điện thoại trên đơn vào việc khác. Ai muốn tìm hiểu thêm về quyền được bảo vệ khỏi quấy rối có thể đọc các quy định về phòng, chống quấy rối tình dục nơi làm việc trong Bộ luật Lao động và văn bản hướng dẫn, hoặc liên hệ tổ chức công đoàn, hội phụ nữ ở địa phương.
Câu hỏi thường gặp
Shipper nữ giao hàng buổi tối cần lưu ý gì?
Chia sẻ vị trí với người thân hoặc đồng nghiệp, giữ điện thoại đầy pin, ưu tiên đường lớn có đèn, gọi trước hẹn trao hàng ở cổng hoặc sảnh, không vào nhà hay phòng của người lạ, đỗ xe quay đầu ra đường và rời đi ngay khi thấy bất an.
Khách nhắn tin làm phiền sau khi giao hàng thì làm sao?
Không trả lời, chụp màn hình lưu bằng chứng, chặn số và báo đơn vị làm việc. Nếu có lời đe doạ hoặc dấu hiệu bám theo ngoài đời thì báo công an. Việc này không phải lỗi của người giao hàng.
Shipper có được từ chối giao hàng khi thấy không an toàn không?
Người giao hàng nên ưu tiên an toàn của mình: dừng giao, rời đi, ghi lại lý do và báo đơn vị để hẹn giao lại. Nên tìm hiểu trước quy định của nơi làm việc về cách ghi nhận các trường hợp này.
Bị xe lạ bám theo khi đang giao hàng ban đêm phải làm gì?
Không về thẳng nhà. Rẽ vào nơi đông người, cửa hàng có camera hoặc trụ sở công an, gọi người thân và gọi 113 nếu cần. Ghi nhớ đặc điểm xe và người nếu có thể.
Số điện thoại khẩn cấp ở Việt Nam là số nào?
113 là công an, 114 là cứu hoả và cứu nạn cứu hộ, 115 là cấp cứu y tế. Nên lưu sẵn cả số đường dây hỗ trợ của đơn vị làm việc trong danh bạ.
